Dan Brown, “Cehennem” adlı eserinde derin bir gerçeğe parmak basar. Yazar, buhran zamanlarında tarafsız kalanların cehennemin en karanlık yerlerine ayrıldığını söyler. Tarihimiz, yirminci yüzyılın başında bu inisiyatifi çok net bir şekilde gördü. Mustafa Kemal Atatürk ve kurucu kadrosu, karanlığın boğduğu ve işgale uğramış bir vatan haritasını kabul etmedi. Bu yüzden büyük bir kararlılıkla bağımsızlık mücadelesini başlattılar. Günümüzde bazı çevreler bu tarihi inisiyatifi yok hükmünde görmeye çalışıyor. Ancak ben bu çabayı asla algılamayacağım ve kabul etmeyeceğim.
Nitekim kurumsal baskıların yarattığı bu güvensizlik iklimini Sosyal Çürüme Nedenleri ve Politik Çözülme yazımızda incelemiştik
Tarihsel Hesaplar ve Sınır Ötesi Dengeler
Vaktiyle önümüze Sevr Antlaşması’nı koyanlar ve altına imza atanlar büyük bir zafer sarhoşluğu içindeydi. Bu devletler, geçen bir asra rağmen halen aynı hesapların beklentisini taşıyor. Bu nedenle Misak-ı Milli sınırları için verilen mücadeleyi yok saymak istiyorlar. Elbette bizim bugün sınır ötesi taleplerimiz anlaşılabilir bir zemine oturuyor. Fakat biz bunu yaparken diğerlerinin cümlelerini kabul edersek, bu doğru bir yaklaşım olmaz.
“Yurtta Sulh Cihanda Sulh” İlkesinden Uzaklaşmak
Toplum olarak “Yurtta Sulh Cihanda Sulh” fikrinden ve algısından giderek uzaklaştık. Oysa ki komşularımızda var olan mevcut durum bizi doğrudan etkiliyor. İkili ilişkilerden ticarete, sosyal hayattan devlet yapısına kadar büyük bir sarsıntı yaşıyoruz. Bu durumun halen bir farkındalık yaratmıyor olması gerçekten düşündürücüdür.
Toplumsal Cinnet ve Ahlaki Aşınma
Artık toplumda cinnet boyutuna gelmiş, sapkın ruhlu fertlerle birlikte yaşıyoruz. Kendimizden dahi emin olamadığımız bu çevre, üzerimizde ağır bir yük oluşturuyor. Eskiden çocuk gelinlerden ya da küçük yaştaki cinsel tacizlerden dert yakınırdık. Ne yazık ki geldiğimiz gün itibariyle artık bebek tacizlerinden bahsediyoruz. Böyle iğrenç bir zamanda nefes almak zorunda kalmak hepimizi derinden yaralıyor.
Korku Kültürünün Tanımı ve Belirtileri
Korku kültürü, bireylerin korku ve endişe hissiyle hareket etmeye zorlandıkları toplumsal veya kurumsal ortamı ifade eder. Bu ortamda insanlar ceza, dışlanma veya itibar kaybı korkusuyla yaşar. Sonuç olarak bu durum bireysel ve toplumsal gelişimi olumsuz etkiler. Korku kültürü genellikle otoriter sistemlerde ve kontrol odaklı topluluklarda ortaya çıkar. Bu kültürün yaygın olduğu ortamlarda şu belirtiler sıkça görülür:
- Baskı ve Tehdit: Bireyler yanlış yapmaktan korkar ve eleştirilmeye karşı çekingen hale gelir.
- Otoriteye Bağlılık: Bireyler kendi kararlarını veremez ve sadece emirleri uygulamaya alışır. Korku kültürü, bireyleri endişeyle hareket etmeye zorlayan kurumsal veya toplumsal bir ortamdır. Bu atmosferde insanlar ceza ve dışlanma korkusuyla yaşar. Kontrol odaklı yapılar yaratıcılığı öldürür ve gelişimi engeller. Kurumsal düzeyde ise korkuya dayalı yönetim, motivasyonu düşürür. Çözüm; eleştiriye açık, şeffaf ve saygılı bir iletişim ortamını kurmaktır.
- Yaratıcılık Eksikliği: İnsanlar risk almaktan korktuğu için yeni fikirler geliştiremez.
- Manipülasyon: Açık iletişimin engellendiği ortamlarda dedikodu ve arka plan manipülasyonu artar.
Korku Kültürünün Toplumsal ve Kurumsal Etkileri
Korku kültürü sadece bireysel düzeyde kalmaz, tüm yapıları olumsuz etkiler. Örneğin, toplumun geneli korku içinde yaşadığında bireyler pasif hale gelir. Böylece sosyo-politik gelişmelere katılım tamamen durur. Baskının yoğun olduğu toplumlarda eleştirel düşünme zayıflar ve medya özgürlüğü zarar görür.
Kurumsal boyutta ise iş yerlerinde korkuya dayalı yönetim anlayışı çalışan motivasyonunu düşürür. Ayrıca verimliliği ve yenilikçilik ruhunu yok ederek kurumların rekabet gücünü azaltır.
Korku Kültürü ve Toplumsal Kaygıları Aşma Yolları
Dan Brown, “Cehennem” eserinde buhran zamanlarında sessiz kalanların en karanlık yerlere gideceğini vurgular. Mustafa Kemal Atatürk ve kadrosu, karanlık bir vatan haritasını reddederek bağımsızlık mücadelesini başlatmıştır. Günümüzde bazı çevreler bu tarihi duruşu göz ardı etse de, toplumsal korku kültürüyle mücadele şarttır.
Çözüm Önerileri ve Ortak Gelecek
Korku kültüründen kurtulmak için bireylerin, kurumların ve toplumun birlikte hareket etmesi gerekir. Bu doğrultuda şu adımları atabiliriz:
- Eleştiriye açık, saygılı ve yapıcı bir iletişim ortamı oluşturmalıyız.
- Kararları katılımcı bir şekilde alarak şeffaflığı artırmalıyız.
- Eleştirel düşünmeyi geliştirerek bireylerin haklarını savunmalarını desteklemeliyiz.
- Hem kurumsal hem de toplumsal seviyede bilinçlendirme programları yapmalıyız.
Özgür düşüncenin teşvik edildiği ortamlar, daha yaratıcı ve gelişim odaklı bir topluma katkı sağlar. Bu yüzden korku kültürü yerine güvene dayalı bir sistem oluşturmak büyük önem taşımaktadır. Artık o mübarek ağızlarınızı açıp kin kusmayı ve ayrımcılık yapmayı bırakmalıyız. Daha yaşanır bir memleket tasavvurunu zorlaştırmayın. Küfür içinde olmak, bedenden büyük elbise giymeye benzemez. Ortak olmak istemediğimiz yarınların bekçiliğini yapmamalıyız. Endişemiz büyük ve inisiyatif almamız gerekiyor. Fakat korku kültürünün hakim olduğu bu iklimde örgütlenmelerin bunu ne kadar yapabileceğini bilmiyorum.
Güncelleme : 2016-10-23 19:03:02
