Boğaz’ı Hedef Alan Stratejik Plan
İtilaf Devletleri, Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’ni hızlıca saf dışı bırakmayı amaçlıyordu. İngiltere ve Fransa, Çanakkale Boğazı’nı geçerek başkent İstanbul’u ele geçirmek için büyük bir plan hazırladı. Böylece müttefikler, Rusya ile doğrudan bağlantı kurmayı hedefledi. Savaşın seyrini değiştirmek isteyen Birleşik Filo, ilk büyük saldırısını 1915 yılının Şubat ayında başlattı.
Nusret Mayın Gemisi ve Karanlık Liman
Müttefik gemileri, Boğaz çevresindeki Türk mevzilerine yoğun bir topçu ateşi açarak ilerlemeyi denedi. Ancak kahraman Nusret mayın gemisi, Karanlık Liman bölgesine gizlice güçlü mayınlar bıraktı. Yüzbaşı Tophaneli Hakkı Bey bu hamlesiyle deniz harekatının kaderini tamamen değiştirdi. 18 Mart 1915 sabahı Boğaz’a giren düşman filolarını, Türk topçusu sarsılmaz bir savunmayla püskürttü.
İtilaf Donanmasının Ağır Bozgunu
Türk askerinin yoğun ateşi karşısında çaresiz kalan İtilaf donanması, güç kaybetmeye başladı. Nusret’in döşediği puslu mayınlar; Bouvet, Irresistible ve Ocean zırhlılarını sulara gömdü. Bunun yanı sıra Türk topçusu, yedi zırhlı gemiyi daha ağır hasara uğrattı. İsabetli atışlar bu devasa gemileri tamamen savaş dışı bıraktı. Bu amansız savunma, düşman komuta kademesinde büyük bir şok yarattı. Ağır yenilgi sonrası umutlarını yitiren istilacı güçler, arkalarına bakmadan geri çekildi.
Karadan Saldırı ve Beşinci Ordu
İtilaf Devletleri, deniz yoluyla geçişi başaramayacaklarını anlayınca strateji değiştirdi. Bu yenilginin ardından düşman güçleri şanslarını bu kez karadan asker çıkararak denedi. Bu plan doğrultusunda Anzak kolordusu Arıburnu bölgesine, diğer kuvvetler ise Seddülbahir kıyılarına çıkarma yaptı. Düşmanın bu hamlesine karşılık veren Türk başkumandanlığı, hemen yeni bir ordu kurdu. Başkumandanlık, savunmayı yönetmesi için ordu komutanlığına Mareşal Liman von Sanders’i görevlendirdi. Bu kritik adımla birlikte Yarbay Mustafa Kemal de cephede tarihi rolünü oynadı.
Kurtuluş Savaşı’na Açılan Yol
Sonuç olarak Çanakkale Deniz Zaferi, Türk milletine çok büyük bir moral verdi. Türk ordusu, dünya tarihindeki askeri ve siyasi dengeleri de tamamen altüst etti. Mehmetçik bu direnişiyle savaşın süresini uzatmıştır. Tüm dünya “Çanakkale Geçilmez” sözünü sarsılmaz bir bağımsızlık simgesi olarak kazımıştır.
18.03.2025
