Felsefi

Karakter mi, Yoksa Sadece Yorgunluk mu?

yazar

İnsanlar, bebekler ağladığında hemen aceleci tahminler yapar ve onların huysuz bir tabiata sahip olduğunu iddia ederler. Oysa bu tarz çıkarımlar, biyolojik gerçekleri göz ardı eden büyük birer yanılgıdır. Çünkü bebeklerin gösterdiği hırçın tepkilerin arkasında sadece somut bir fiziksel rahatsızlık yatar. Dolayısıyla çözümü karmaşık teorilerde aramak yerine, doğrudan bedenin temel ihtiyaçlarına odaklanmalıyız.

Korku ve Tehlike Yanılgısı

Korkan insan, mantıklı kanıtlara veya rasyonel açıklamalara asla kulak asmaz. O sadece kendi hızlı kalp atışlarını dinler ve zihnini bu endişeli sese teslim eder. Bilgiç insanlar ise bu korkuyu hemen dışarıdaki somut bir tehlikeye bağlarlar. Nitekim bu kitleler, korkunun gerçek nedenini bilmedikleri için iki kere yanılırlar.

Çünkü insan önce biyolojik olarak korkar, hemen ardından kendi zihninde hayali bir tehlike icat eder. Beklenmedik küçücük bir olay bile bedende ani bir korku yaratır. İşte bu noktada asıl karakter yapısı değil, bedenin anlık fiziksel uyarılması devreye girer.

Kelimeler Yerine Sandalye Formülü

Bir insanın aniden öfkelenmesi, çoğu zaman sadece uzun süre ayakta kalmasından kaynaklanır. Böyle anlarda ona mantıklı şeyler söylemeyi veya nasihat etmeyi derhal bırakın. Aksine hemen oturması için ona rahat bir yer gösterin. İnsanları huysuz veya hırçın diye damgalamak büyük bir kolaycılıktır. Bunun yerine, onları o an fiziksel olarak rahatsız eden şeyi bulup çözmeliyiz. Zira beden rahatladığında, hırçın sanılan karakter de anında kendi asil dengesine kavuşur.

Fiziksel İkna Sanatı ve Ruh Sağlığı

Ağlayan bir çocuk, etrafındaki diğer çocukları da aniden ağlatır. Çünkü bu durum, biyolojik bir taklit mekanizmasını hızlıca tetikler. Deneyimli bakıcılar, ağlayan bir bebeği hemen yüzükoyun yatırırlar ve sakinleştirirler. Bu basit fiziksel hareketle birlikte her şey aniden değişir. İşte insan psikolojisini yöneten en etkili ikna sanatı tam olarak budur. Sonuç olarak ruh sağlığını korumak, bedensel konforu ve dengeli adımları doğru okumakla başlar.

Bedenin kontrolsüz isyanlarını ve bu durumun toplumsal öfkeyle olan psikolojik bağlarını kuramsal düzeyde incelemek için, bir diğer felsefi çalışmamız olan Bedenin İsyanı ve Öfkenin Esareti Üzerine Analiz başlıklı makalemizi de mutlaka incelemelisiniz. Zira insanı tanımak, zihnin bedene olan mutlak egemenliğini anlamaktan geçer.

Okumalar: Alain, Mutlu olma Sanatı, Doğu – Batı Yayınları https://www.dogubati.com/korku

2016-12-18 17:21:59

Hınç Kültürü ve Köle Ahlakı: Modern Toplumun Gizli İntikamı

yazar

Ruhsal Bir Zehirlenme Olarak Hınç

Friedrich Nietzsche ve Max Scheler, hınç kavramını felsefe dünyasına armağan etmişlerdir. Nitekim hınç, sıradan ve basit bir öfke nöbeti değildir. Aynı zamanda bu kavramı, küçük bir intikam yemini olarak da tanımlayamayız. Zira anlık tepkiler geçicidir ve insan onları hemen unutabilir. Ancak hınç, anlık bir parlamadan çok daha büyük bir olgudur.

Çünkü hınç, insan ruhunu tamamen esir alan süreğen bir zehirlenmedir. Bu zehir, bireyin tüm benliğini ve düşünce dünyasını yavaşça ele geçirir. Dolayısıyla hınç duygusu, insan hayatında her an süreklilik arz eder. Üstelik bu yıkıcı duygu, zamanımızın en belirgin ahlak yasasını yani köle ahlakını oluşturur. Kısacası hınç, insanlık tarihi kadar eski ve netameli bir konudur.

Maskeli İlişkiler ve Gizli Hesaplar

Diğer taraftan insan ilişkilerinin yüzeydeki aldatıcı birliğine karşılık derinde büyük hayal kırıklıkları yaşarız. Şüphesiz bu toplumsal hayal kırıklıklarının arkasında, ustalıkla maskelediğimiz niyetler saklanır. Zira sahte samimiyetler, insanların gerçek yüzlerini gizlemeyi çok iyi başarır. Aslında her insanın, kendi iç dünyasına göre yürüttüğü gizli bir hesabı vardır.

Öyle ki en güvenli gördüğümüz limanlar bile insanı yanıltacak tuzaklar barındırır. Bu durum, toplumsal rollerin arkasındaki güvensizliği ve şüpheyi iyice besler. Böylece yüzeydeki yapay uyum, derindeki büyük fırtınayı gizlemeye yetmez. Hatta toplum mekanizması, kendisini her sabah yeniden üretme ihtiyacı hisseder. Yani herkesin bir başkasıyla göreceği gizli bir hesabı daima mevcuttur.

Modern Yaşamın Gizli Histerisi

Bununla birlikte karanlıkta, sinsi ve manevi bir öç yasası gezinir. Bu yasa, insanların gizli adımlarını ve bastırdığımız niyetlerini yönetir. Nihayetinde hınç duygusu, kendi nesnesini er ya da geç mutlaka bulur. Öyle ki yok edeceğimiz kurbanlar, modern dünyada her zaman mevcuttur. Hatta hınç, kendisini sözcüklerin arasında büyük bir ustalıkla gizler.

Dahası davranışların tutarsızlığında, kendi gizli histerisini açıkça ifşa eder. Mesela her yapay gülümsemede, esasen sisteme karşı daha büyük bir itiraz vardır. Zaten her şeyin şeffaf kılındığı iddiası, modern çağın koca bir yalanından ibarettir. Pascal da tüm insanların, doğal olarak birbirinden nefret ettiğini açıkça söyler. Çünkü bu nefret, başkasının yıkımıyla mutlu olma yanılsamasından beslenir.

Efendi Köle Diyalektiği ve Yapay İttifaklar

Bu bağlamda demokratik toplumlar, eşitliği ve adaleti hazır kalıplar halinde sunar. Fakat insanlar, bu yapay değerleri hiçbir zaman doğal bir süreç gibi kabullenmemişlerdir. Zira gruba uyum sağlamak, bireysel bir değer yaratmaktan çok daha önemli hale gelmiştir. Özellikle konumlar arasındaki en küçük boşluklar bile büyük hınç dalgaları yaratır. İlginçtir ki özgürlüğüne kavuşan kölenin ilk hamlesi, efendisini taklit etmektir.

Sonuç olarak köle, kendini köle kılan unsurları daha ağır koşullarla yeniden hazırlar. Kabul etmediği halde boyun eğer, öfkelendiğinde gülümser ve yaralandığında teşekkür eder. Yani sunulan tatlı sözler ve iltifatlar, içindeki zehri beraberinde taşır. Bugün hınç, kalabalıkları harekete geçiren dev bir kütleye ve bulaşıcı bir hastalığa dönüşmüştür. Anlaşılan o ki günümüz dünyası, yapay ittifaklarla kurulan bu hınç ahlakını en iyi şekilde yansıtmaktadır.

Bu satırların nereye varmaya çalıştığı sanırım anlaşıldı dostlar. Gerisi tamamen size kalmış.

Tavsiye: Doğu-Batı Dergishttps://www.dogubati.com/sayi-77-hinc?search=h%C4%B1n%C3%A7i

Güncelleme : 2016-11-20 17:47:12

Sosyolojik Muhayyile ve Allport’un 4 Koşulu ile Ayrımcılığı Aşmak

yazar

Ayrımcılık eylemini tarihsel tecrübelerin güçlü ışığı altında tamamen geriletmek mümkündür. Nitekim sosyologlar, 1960’larda Amerika Birleşik Devletleri’nde bu gerçeği ölçen çarpıcı bir deney yaptılar. Araştırmacılar, iki farklı denek grubuna da değerlendirmeleri için harfiyen aynı metni verdiler. Ancak ilk gruba yazarın erkek olduğunu söylerken, diğer gruba ise yazarın kadın olduğunu belirttiler.

Yazarın kadın olduğunu düşenler, önyargıyla hareket ederek metne çok daha düşük notlar verdi. Fakat bilim insanları aynı deneyi 1980’lerde tekrarladıklarında gruplar arasında hiçbir fark çıkmadı. Demek ki bu somut sonuç, toplumsal hayatta cinsiyetçiliğin zamanla azaldığını net olarak gösterir.

Toplumsal Değişimin Dinamikleri

Kadınlar zamanla iş yaşamına çok daha yoğun şekilde katıldılar. Üstelik kadın yazarlar kamuoyunda güçlü bir görünürlük kazandılar. Eğitim sistemi de cinsiyetçiliğe karşı kentsel bir farkındalık yarattı. Kısacası tüm bu etkenler, toplumsal yapıda ilerici bir değişimi başarıyla sağladı.

Ancak kolektif gelişmeler her an tersine de dönebilir. Bu olumsuz kırılma anlarında ayrımcılık eğilimleri topluluklar arasında hızla artar. Batı ülkelerinde tırmanan göçmen karşıtlığı, bu tehlikeli çözülmeye net bir örnektir. Çünkü dışlama pratikleri, doğrudan doğruya dönemsel süreçlere bağlıdır. Bu yüzden mücadele adına mevcut yapıları dürüstçe anlamak zorundayız. Zira kültürler ve kimlikler asla mutlak veya değişmez yapılar değildir.

Sosyolojik Muhayyilenin Gücü

Sosyoloji, bireysel kimlikler ile geniş toplumsal gelişmeler arasındaki o görünmez bağı kurar. İşte biz bu felsefi yetiye sosyolojik muhayyile diyoruz. Bu zihinsel yeti, insanlara içinde bulundukları tarihsel konumu tam olarak anlama gücü verir. Bireyler böylece pasif birer izleyici olmaktan çıkarak eyleyen toplumsal aktörlere dönüşürler. Şüphesiz sadece anlamak haksızlıkları tamamen bitirmez. Fakat yapıları bilmek, hukuksal ve eğitimsel çözümler üretmenin ilk asil başlangıcıdır.

Barışçıl Bir Toplum İçin Allport’un 4 Koşulu

Eşitlikçi bir düzen kurmak uzun ve sabır isteyen kolektif bir süreçtir. Sosyal psikolog Gordon Allport, bu mücadele için dört temel koşul sunar. Öncelikle gruplar ortak bir amaç için tam bir işbirliği yapmalıdır. İkinci olarak toplumsal taraflar tamamen eşit statüye sahip olmalıdır. Üçüncü olarak farklı kümeler arasında yakın ve uzun süreli temaslar kurulmalıdır. Son olarak meşru otorite, tüm yapılara eşit muamele etmeli ve onları hukuken desteklemelidir.

Sonuç olarak bu rasyonel ilkeler, bizlere geleceğin barışçıl yolunu açıkça gösteriyor. Demek ki ortak paydalarda birleşerek daha yaşanabilir bir hayat kurmak her zaman mümkündür.

Toplumsal baskı mekanizmalarının ve anonim buyrukların insan psikolojisi üzerindeki o derin tahakkümünü kuramsal düzeyde incelemek için, bir diğer sosyo-felsefi çalışmamız olan Ödev Duygusu ve Toplumsal Baskı Analizi başlıklı makalemizi de mutlaka incelemelisiniz. Zira kolektif önyargıları aşmak, boyun eğme alışkanlıklarımızı dürüstçe sorgulamakla başlar.

Güncelleme : 2016-05-22 18:27:34

Hayat bir Metindir: Kendini Yeniden Doğurmak

yazar

Benlik, kişinin kendisini sıfırdan inşa etmesiyle hayattaki en büyük amacına ulaşır. Friedrich Nietzsche, bu büyük varoluşsal adımı kendi felsefesinin temeli sayar. Nitekim düşünür, her dünya görüşünün tikel bir hayat biçimini mümkün kıldığını açıkça ifade eder. Değer yargılarımız, pratiklerimiz ve kişisel tercihlerimiz aslında özgün birer “yorum” niteliği taşır. İşte filozof bu yüzden dünyayı, çeşitli insan eylemlerinin ve farklı yaşam tarzlarının oluşturduğu devasa bir metin olarak kavrar.

Dünyayı Bir Metin Gibi Okumak

Kişi, kendi görüşlerinden bağımsız bir hayat biçimi ortaya çıkarmak ve sürekli kendisini aşmak zorundadır. Çünkü her birey, evrene dair sarsılmaz dünya görüşünü gene bizzat kendisi üretecektir. Bir insan geçmişteki tek bir âna içtenlikle “evet” demişse, aslında diğer tüm anlara da aynı cesaretle “evet” der. Zira yerine getirdiğimiz her eylemde, insanlık tarihinin büyük kırılmaları sessizce tekrarlanır ve özetlenir.

Rastlantıların Ötesinde Kendini Yaratmak

Artık başımıza sırf tesadüflerin gelebileceği o edilgen çağ tamamen kapandı. Yabancı topraklardan sonunda yuvasına dönen şey, saçılan parçalarımız ve kendi asil özümüzdür. İnsan, bu dağınık parçalardan, yorumlardan ve değerlerden kendi hayatını edebî bir şekilde yaratarak özgünleşir. Oysa sadece yakınımızdakilere duyduğumuz sevgi, kendimizden kaçmak için sığındığımız sahte bir erdemden ibarettir.

Konfüçyus ve Sağlam Karakterin İlkeleri

Doğunun kadim bilgesi Konfüçyus da sağlam karakterli insanları benzer niteliklerle tanımlar. Örneğin bu dürüst insanlar baktıklarında berrak görürler, dinlediklerinde ise her şeyi iyi duyarlar. Görünüşleri sıcak, davranışları saygı yüklü, konuşmaları ise daima doğrudur. Ayrıca kuşkuda doğru soruyu sorarlar, öfkelendiklerinde ise bunun nedenini derinlemesine düşünürler. Dolayısıyla kazandıklarında adaleti gözeten bu karakterler, sarsılmaz bir bütünlük sunarlar.

İnsanın kendi iç dünyasında dürüst bir yüzleşme yaşamasının ve maskelerini indirmesinin felsefi yollarını incelemek için, bir diğer psikolojik çalışmamız olan Dürüstlük ve İçimizdeki Maskeleri Tamamen Bırakma Zamanı başlıklı makalemizi de mutlaka incelemelisiniz. Zira kendimizi yeniden doğurmak, kendimize karşı mutlak bir dürüstlükle başlar.

2016-11-27 16:21:55

Ödev Duygusu ve Toplumsal Baskı: Neden Boyun Eğiyoruz?

yazar

Toplum, görünmez bağlarla birbirine bağlanan canlı hücrelerin hiyerarşik hiyerarşisine benzer ve insanı görünmez kurallarla kuşatır. Nitekim insanlığın belleğindeki en eski anı olan yasak meyve öyküsü, otoritenin kökenlerini açıkça gösterir. Kendi başımıza kalıp çocukluğumuza baksaydık, zevklerin önüne geçen görünmez bir engeli, yani bir yasaklamayı hemen fark ederdik. Ebeveynleri ve öğretmenleri dinleme alışkanlığı, bireyde sorgulanmayan bir boyun eğme refleksi yaratır. Çünkü bu figürler, arka planda üstümüze abanan belirsiz bir gücün vekaletini taşırlar.

Nitekim baskıcı sistemlerin bireysel yaratıcılığı nasıl yok ettiğini anlamak için, bir diğer çalışmamız olan Korku Kültürü ve Toplumsal Kaygıları Aşma Yolları başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Organizma Taklidi ve Boyun Eğme Alışkanlığı

Örgütlenen insan istençleri, zamanla biyolojik bir organizmayı taklit etmeye başlarlar. Bu yapay yapıda alışkanlıklar, doğadaki fiziksel zorunlulukların rolünü oynar. Dolayısıyla beşeri yaşam, gereksinimlere yanıt veren anonim buyruklardan ve boyun eğme alışkanlıklarından oluşan devasa bir sistemdir. Her ödev, istencimiz üzerine ağır bir baskı yapar. Ancak insan bu baskıdan sarkaç gibi hareket ederek kaçsa bile, sistem onu yine kendi merkezine çeker.

Ahlak Kuralları ve Hayırlı Yanılsama

Alışkanlıklar karşılıklı olarak birbirini destekler ve bütünden aldıkları güçle genel bir otorite bloku oluştururlar,. Üstelik değer yargılarını barındıran ahlâk kurallarına kimse uymasa bile, herkes uyuyormuş gibi davranır. Sokaktaki görünmeyen ahlaksızlığı hesaba katmayız, çünkü kötülük kendisini çok güçlü bir giz perdesiyle saklar. Beşeri düzen, bireylerin birbirini daha iyi sanma eğilimi gösterdiği bu hayırlı yanılsama üzerinde yükselir.

Din, Ödev Duygusu ve Derindeki Benlik

Siyasal ve beşeri buyrukların arkasındaki dinsel kodlar, ortak istekleri korur ve bunları daha da güçlendirir. Oysa insan yapısı teraziler, ödülleri ve cezaları gerektiği gibi tartmaktan yoksundur. Birey kendisiyle baş başa kaldığında özgürlük hissetse de, gelgeç istekler birikmiş kurumsal güçleri aşamaz. Kurtulabilme düşüncesinin eşlik ettiği bu zorunluluk hissi ise ödevi doğurur.

Sonuç olarak insan bilinci, derinlere indikçe yüzeydeki dalgalanmalardan uzak, sarsılmaz köklere sahip özgün bir kişilik ortaya çıkarır. Su üzerindeki yapraklar akıntıyla sallansa da, toprağa sağlam yerleşen kökler bitkiye alttan daima sabit bir destek sunar.

2017-03-12 18:35:35

Karanlığın Ardındaki Yarınlara Erişmek İçin

yazar

Umut, insanların ömrü boyunca ikinci el eşya satan bir dükkân vitrinine bakar gibi uzaktan izlediği hayatı aniden değiştirir. Nitekim gerçeğin ne olduğunu öğrendiğim günden beri zaman benim adıma hiç bu kadar fırtınalı geçmemişti. Televizyon ekranları toplumsal gerçeği samimiyetle yansıtmıyor.

Ağırlaşan Yaşam Şartları ve Fillerin Dansı

Büyük bir soğukluk hissediyoruz ama bu durum kış ayının zor geçmesinden kaynaklanmıyor kesinlikle. Aksine ağırlaşan yaşam şartlarının gerçekliği. Birbirinden hızla uzaklaşan ve birbirini düşman belleyen grupların hoyratlığı bizleri derinden sarsıyor. İtilen, hırpalanan kadınlarımız ve umutsuz gençlerimiz içimizde büyük bir yara açıyor. Ortada ezilecek tek bir yeşil çimen kalmadı. Ama devasa filler halen keyif çatmaya kararlılıkla devam ediyor.

Üstelik 1923 yılına ve o dönemin şanlı cumhuriyet kazanımlarına karşı planlı bir savaş yürütüyorlar. Çığlık çığlığa heyecanlanan bazı güruhlar, aslında sadece kendi kişisel çıkarlarının peşinden koşuyor. Elinde kutsal kitabı tutup içinde ne yazdığını hiç bilmeyen derin bir cehalet, toplumsal manzarayı tamamen gölgeliyor

Karanlığın Ardındaki Yarınlar ve Umut

Bu nedenle hepimiz çok daha sağduyulu olmak zorundayız. Bu büyük oyunun hırçın ateşine asla yeni odunlar taşımayalım. Belki çok zor olacak ama bizler, asil bir umut sayesinde şimdiye kadar dimdik ayakta durmayı başardık. Dolayısıyla bu içsel gerçeği büyüterek hayata inançla devam etmeliyiz.

Karanlık perdeleri hemen çekin, güneş içeriye dürüstçe girsin. Camları, kapıları sonuna kadar açın; mavi bir gökyüzü ve huzurlu bir deniz dolsun yüreklerimize. Sonuç olarak insanların kardeşçe paylaştığı müreffeh bir ülke geleceğini samimiyetle hayal etmeliyiz. Çünkü hür bir umut beslemek, insanlık adına halen tamamen bedavadır.

Toplumsal yalnızlaşmanın, kentsel sıkışmışlığın ve insan ruhundaki o felsefi arayışların derin boyutlarını incelemek için, bir diğer çalışmamız olan Mavi Bir Evren ve Yaşama Sanatı Üzerine Analiz başlıklı makalemizi de mutlaka incelemelisiniz. Zira karanlığın ardındaki yarınlara erişmek, ruhu ferahlatan o mavi aydınlığı hissetmekle başlar.

2017-02-12 16:58:58

Verified by MonsterInsights